Klima gaz şarjı, soğutma performansını kaybetmiş ya da hiç çalışmayan klima cihazlarının tekrar verimli hale getirilmesi için yapılan teknik bir işlemdir.
Ev tipi split klimalardan ticari sistemlere ve hatta araç klimalarına kadar birçok sistemde, zamanla azalan veya eksilen soğutucu gazın yeniden doldurulması gerekir.
Bu yazımızda klimaya gaz basma süreci, kullanılan gaz türleri, BTU’ya göre gaz hesaplama ve güvenlik uyarılarına kadar her detayı bulacaksınız.
Klima Gaz Şarjı Nedir?
Klima gaz şarjı, sistemin içinde dolaşan soğutucu akışkanın (gazın) eksilmesi durumunda yeniden doldurulması işlemidir. Bu gaz, klima sisteminin hava soğutma döngüsünü sağlayan temel bileşendir. Gaz eksik olduğunda klima düzgün çalışamaz, soğutmaz ve hatta kompresör zarar görebilir.
Klima Gazının Bittiğini Nasıl Anlarız?
Gaz Eksikliğini Gösteren İşaretler
Aşağıdaki durumlarda klimaya gaz basılması gerekebilir: (H4)
- Klima çalışıyor ama soğutmuyor
- Üfleme havası sıcak ya da normal
- İç ünite boruları buzlanıyor
- Dış üniteden tıslama sesi geliyor
- Kompresör sürekli çalışıyor ama verim yok
Kullanılan Gaz Türleri ve Özellikleri
R22 Gazı
- Eski sistemlerde yaygın
- Ozon tabakasına zarar verdiği için artık yasaklandı
- Yeni sistemlerde kullanılmaz
R410A Gazı
- Yeni nesil split klimalarda yaygın
- Daha çevreci ve verimli
- Yüksek basınçla çalışır, özel manifold gerektirir
R32 Gazı
- En güncel ve çevre dostu gaz türü
- Tek bileşenli, geri dönüştürülebilir
- Enerji verimliliği en yüksek gazlardan biri
Klima Kaç Gram Gaz Alır?
BTU’ya Göre Ortalama Gaz Miktarı
| Klima Kapasitesi (BTU) | Gerekli Gaz Miktarı (gr) |
|---|---|
| 9.000 BTU | 700 – 850 gr |
| 12.000 BTU | 850 – 1000 gr |
| 18.000 BTU | 1100 – 1300 gr |
| 24.000 BTU | 1300 – 1600 gr |
Not:
Bu miktarlar standart borulama uzunluklarına göredir. Her ek metre için yaklaşık +20-30 gr gaz gerekebilir.
Split Klimalarda Gaz Hesaplama Nasıl Yapılır?
Gaz hesaplama, klima kapasitesine (BTU), boru uzunluğuna ve kullanılan gaz tipine göre yapılır.
Bağlantı Borusu Yapılandırması
- Bağlantı borusunun standart uzunluğu • 5m~ 7,5m~ 8m
- Bağlantı borusunun minimum uzunluğu:
Standart bağlantı borusu 5m olan ünitelerde minimum bağlantı borusu uzunluğu için herhangi bir sınırlama yoktur. 7,5 m ve 8 m standart bağlantı borusu olan ünitelerde minimum bağlantı borusunun uzunluğu 3m’dir. - Bağlantı borusunun maksimum uzunluğu.
Split Klimalarda Maksimum Bakır Boru Uzunluğu Tablosu
| Kapasite | Mak. Boru Uzunluğu | Kapasite | Mak. Boru Uzunluğu |
|---|---|---|---|
| 5000Btu/h (1465W) | 15 | 24000Btu/h (7032W) | 25 |
| 7000Btu/h(2051W) | 15 | 28000Btu/h (8204W) | 30 |
| 9000Btu/h (2637W) | 15 | 36000Btu/h (10548W) | 30 |
| 12000Btu/h (3516W) | 20 | 42000Btu/h (12306W) | 30 |
| 18000Btu/H (5274W) | 25 | 48000Btu/h (14064W) | 30 |
Bağlantı borusunun uzatılmasından sonra ilave klima gazı yağı ve klima gazı dolum
miktarını hesaplama yöntemi;
Bağlantı borusu uzunluğu standart uzunluğa göre 10 m uzatıldıktan sonra, bağlantı
borusunun ilave her 5 metresi için 5ml klima gazı yağı eklemeniz gerekir.
İlave klima gazı dolum miktarı hesaplama yöntemi (sıvı borusu bazında):
İlave klima gazı dolum miktarı = likit borusunun uzatılmış uzunluğu x metre başına ek
klima gazı dolumu
Standart boru uzunluğuna göre tabloda gösterildiği gibi ihtiyaca uygun soğutucu
ekleyin. Metre başına ilave soğutucu dolum miktarı likit borusunun çapına göre değişir.
R32 Için İlave Edilecek Klima Gazı Miktarı
| Likit Hattı | Gaz Hattı | metre/gram |
|---|---|---|
| 1/4” | 3/8” veya 1/2” | 16 |
| 1/4” veya 3/8” | 5/8” veya 3/4” | 40 |
| 1/2” | 3/4” veya 7/8” | 80 |
| 5/8” | 1” or 1 1/8” | 136 |
| 3/4” | – | 200 |
| 7/8” | – | 280 |
Not: Eğer dış ünite, iç üniteden 5 metre veya daha fazla yukarı zemine monte edilecekse,
yağ dönüş cebi yapılması gereklidir.
R22 Klima Gazı – Soğutma Modu Basınç Tablosu (Dış Ortam Sıcaklığına Göre)
| 🌡️ Dış Ortam Sıcaklığı (°C) | 🔧 Emiş Basıncı (bar) | 🔧 Emiş Basıncı (psi) |
|---|---|---|
| 15 °C | 2.5 – 3.0 bar | 36 – 43 psi |
| 20 °C | 3.5 – 3.8 bar | 51 – 55 psi |
| 25 °C | 3.8 – 4.2 bar | 55 – 61 psi |
| 30 °C | 4.2 – 4.7 bar | 61 – 68 psi |
| 35 °C | 4.7 – 5.2 bar | 68 – 75 psi |
| 40 °C | 5.2 – 5.8 bar | 75 – 84 psi |
| 45 °C | 5.8 – 6.4 bar | 84 – 93 psi |
R22 Klima Gazı – Isıtma Modu Yüksek Basınç (Discharge Hattı) Tablosu
| 🌡️ Dış Ortam Sıcaklığı (°C) | 🔧 Yüksek Basınç (bar) | 🔧 Yüksek Basınç (psi) |
|---|---|---|
| +15 °C | 16 – 18 bar | 232 – 261 psi |
| +10 °C | 17 – 19 bar | 246 – 275 psi |
| +5 °C | 18 – 20 bar | 261 – 290 psi |
| 0 °C | 19 – 21 bar | 275 – 304 psi |
| -5 °C | 20 – 22 bar | 290 – 319 psi |
| -10 °C | 21 – 23 bar | 304 – 333 psi |
R410A Klima Gazı – Soğutma Modu Düşük Basınç Tablosu (Dış Ortam Sıcaklığına Göre)
| 🌡️ Dış Ortam Sıcaklığı (°C) | 🔧 Emiş Basıncı (bar) | 🔧 Emiş Basıncı (psi) |
|---|
| 15 °C | 5.5 – 6.0 bar | 80 – 87 psi |
| 20 °C | 6.5 – 7.0 bar | 94 – 102 psi |
| 25 °C | 7.5 – 8.0 bar | 109 – 116 psi |
| 30 °C | 8.0 – 9.0 bar | 116 – 130 psi |
| 35 °C | 9.0 – 10.0 bar | 130 – 145 psi |
| 40 °C | 10.0 – 11.0 bar | 145 – 160 psi |
| 45 °C | 11.0 – 12.0 bar | 160 – 174 psi |
R410A Klima Gazı – Isıtma Modu Yüksek Basınç Tablosu
| 🌡️ Dış Ortam Sıcaklığı (°C) | 🔧 Yüksek Basınç (bar) | 🔧 Yüksek Basınç (psi) |
|---|---|---|
| +15 °C | 25 – 28 bar | 362 – 406 psi |
| +10 °C | 26 – 29 bar | 377 – 421 psi |
| +5 °C | 27 – 30 bar | 392 – 435 psi |
| 0 °C | 28 – 32 bar | 406 – 464 psi |
| -5 °C | 29 – 33 bar | 421 – 478 psi |
| -10 °C | 30 – 34 bar | 435 – 493 psi |
R32 Klima Gazı – Soğutma Modu Düşük Basınç Tablosu (Dış Ortam Sıcaklığına Göre)
| 🌡️ Dış Ortam Sıcaklığı (°C) | 🔧 Emiş Basıncı (bar) | 🔧 Emiş Basıncı (psi) |
|---|---|---|
| 15 °C | 6.0 – 6.5 bar | 87 – 94 psi |
| 20 °C | 7.0 – 8.0 bar | 102 – 116 psi |
| 25 °C | 8.0 – 9.0 bar | 116 – 130 psi |
| 30 °C | 9.0 – 10.0 bar | 130 – 145 psi |
| 35 °C | 10.0 – 11.0 bar | 145 – 160 psi |
| 40 °C | 11.0 – 12.0 bar | 160 – 174 psi |
| 45 °C | 12.0 – 13.0 bar | 174 – 189 psi |
R32 Klima Gazı – Isıtma Modu Yüksek Basınç Tablosu
| 🌡️ Dış Ortam Sıcaklığı (°C) | 🔧 Yüksek Basınç (bar) | 🔧 Yüksek Basınç (psi) |
|---|---|---|
| +15 °C | 28 – 30 bar | 406 – 435 psi |
| +10 °C | 29 – 31 bar | 421 – 450 psi |
| +5 °C | 30 – 32 bar | 435 – 464 psi |
| 0 °C | 31 – 33 bar | 450 – 478 psi |
| -5 °C | 32 – 34 bar | 464 – 493 psi |
| -10 °C | 33 – 35 bar | 478 – 508 psi |
VRF Klimalarda Gaz Hesaplama Nasıl Yapılır?
Vrf Klima sistemlerine ilave gaz şarjı yapmak için sistemde çekilen bakır boruların toplam likit hattı toplanır. Her boru çapının bir (kg/m) değeri vardır. Boru çaplaı ayrı ayrı bu değerlerle çarpılır ve toplanır.
İlave Gaz Şarjı Hesaplama Tablosu
| Likit hattı | İlave gaz(kg/m) |
|---|---|
| 1/4 | 0,022 |
| 3/8 | 0,054 |
| 1/2 | 0,11 |
| 5/8 | 0,17 |
| 3/4 | 0,25 |
| 7/8 | 0,35 |
Örneğin bir Vrf Klima sisteminde 150 metre likit hattı çekilmiş. Bunların 50 metresi 1/4, 50 metresi 3/8, 50 metresi de 1/2
50×0,022= 1,1
50×0,054= 2,7
50×0,11 = 5,5
5,5+2,7+1,1= 9,3 Sisteme ilave verilecek gaz miktarı 9,3 kg dır.
Eğer dış ünitenin gazı yok ise üzerinde ki etiket değerine göre bu hesaplamaya ilave edilir.
Klima Gaz Şarjı Nasıl Yapılır?
Adım Adım Klima Gazı Dolumu Süreci
- 1. Dış ünite kapakları açılır ve manifold set bağlanır
- 2. Vakum yapılır (hava ve nem çekilir)
- 3. Gerekli gaz miktarı gramajla hassas terazi ile tartılarak basılır
- 4. Kaçak kontrolü yapılır
- 5. Cihaz çalıştırılarak test edilir.
